Lạc quan với triển vọng kinh tế đất nước năm 2019

(TBTCVN) - Năm 2018 được đánh giá đã thực hiện thành công mục tiêu kép - vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
TP. Hồ Chí Minh luôn là đầu tàu về phát triển kinh tế. Ảnh: Thuận Trần
TP. Hồ Chí Minh luôn là đầu tàu về phát triển kinh tế. Ảnh: Thuận Trần

Đây là tiền đề để kỳ vọng vào triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2019 tiếp tục khả quan, nhất là kinh tế vĩ mô ổn định, niềm tin vào cải cách thể chế, môi trường đầu tư kinh doanh được củng cố… Đó là chia sẻ của PGS.TS Trần Đình Thiên – nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam với phóng viên TBTCVN, trước thềm xuân mới. 

Rõ hình ảnh một chính phủ hành động

 Ông Trần Đình Thiên
Ông Trần Đình Thiên 

PV: Thưa ông, năm 2018 được xem là năm thắng lợi của nền kinh tế Việt Nam, khi tất cả các mục tiêu kinh tế vĩ mô đặt ra từ đầu năm đều đạt và vượt, ông có nhận định gì về kết quả này?

- Ông Trần Đình Thiên: Năm 2018, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, nhưng với nỗ lực phấn đấu của cả hệ thống chính trị, sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, đồng bộ của Chính phủ, đặc biệt là trong tập trung hoàn thiện thể chế, đổi mới chính sách, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp (DN), tình hình kinh tế - xã hội nước ta đã có nhiều chuyển biến tích cực, toàn diện, đúng hướng và cơ bản thực hiện được mục tiêu tổng quát đã đề ra.  

Cụ thể, trong 12 chỉ tiêu về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra, năm 2018 đã có 8 chỉ tiêu ở mức vượt kế hoạch đề ra và 4 chỉ tiêu ở mức đạt. Trong đó, có nhiều điểm nhấn quan trọng như kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, tăng trưởng kinh tế ở mức cao hơn mức tăng trưởng kinh tế tiềm năng trung hạn. Bên cạnh đó, các cân đối lớn của nền kinh tế tiếp tục được bảo đảm, bội chi ngân sách nhà nước, nợ công, nợ chính phủ, nợ nước ngoài trong giới hạn kiểm soát; thu ngân sách vượt dự toán, hỗ trợ cho chi đầu tư phát triển, thực hiện an sinh xã hội; cơ cấu chi ngân sách có chuyển biến tích cực; cơ cấu đầu tư có sự chuyển dịch đúng hướng với sự gia tăng đầu tư của khu vực kinh tế tư nhân. 

Ngoài ra, thu hút và giải ngân đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng khá, cán cân thương mại chuyển biến tích cực, năm 2018 là năm thứ 3 liên tiếp xuất siêu… Đặc biệt, chất lượng tăng trưởng kinh tế ngày càng được cải thiện, mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế có những bước chuyển biến tích cực theo hướng dịch chuyển dần sang chiều sâu…

PV: Trong những thành tích đã đạt được, theo ông, đâu là điểm nhấn quan trọng nhất?

- Ông Trần Đình Thiên: Những thành tích trong ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế là “điểm sáng” trong bức tranh kinh tế đất nước năm 2018. Tuy nhiên, nếu đánh giá về điểm nhấn quan trọng nhất trong năm qua, theo quan điểm của cá nhân tôi, đó là những nỗ lực của Chính phủ trong cải cách thể chế, gỡ bỏ bớt những rào cản ảnh hưởng đến sự phát triển của DN, cắt giảm chi phí cho DN… theo đúng tinh thần Chính phủ kiến tạo và hành động đã được đặt ra ngay từ đầu nhiệm kỳ của Chính phủ mới. Trong đó, phải kể đến những nỗ lực của Chính phủ qua việc cắt giảm 50% điều kiện kinh doanh và thủ tục, mặt hàng xuất nhập khẩu phải kiểm tra chuyên ngành, ban hành nghị định về cắt giảm chi phí cho DN… 

Có thể, những nỗ lực trên của Chính phủ chưa hoàn toàn đạt được như kỳ vọng của các DN, nhưng những chuyển động ban đầu dù còn chậm cũng rất quan trọng. Bởi, những chuyển động này đã làm lung lay “hòn đá tảng” thể chế vốn đứng im trong suốt nhiều năm trước đây. Từ sự chuyển động ban đầu này, nếu Chính phủ tiếp tục đẩy mạnh cải cách thì “hòn đá tảng” này sẽ tạo được đà lăn ổn định trong những năm tới, qua đó, tạo điều kiện hỗ trợ, thúc đẩy sự phát triển của DN, DN được thụ hưởng nhiều hơn những lợi ích của quá trình cải cách. 

Cùng với điểm nhấn trên, ở một khía cạnh khác, nỗ lực hội nhập cũng là một điểm cộng ấn tượng của Việt Nam trong năm qua. Thể hiện nổi bật ở việc Việt Nam là nước đi đầu trong việc thúc đẩy tiến tới ký kết Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), khi Mỹ rút khỏi hiệp định này. Chúng ta đều biết, so với 10 nước còn lại trong CPTPP, Việt Nam là nước có trình độ phát triển gần như thấp nhất, điều đó có nghĩa Việt Nam sẽ chịu áp lực cạnh tranh rất lớn khi CPTPP đi vào thực thi. Tuy vậy, với việc vận động các nước ký kết CPTPP, cũng như là một trong những nước phê chuẩn CPTPP sớm, Việt Nam đang kiên định chủ trương đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế, để không chỉ tận dụng cơ hội, mà còn coi những áp lực của quá trình hội nhập là động lực để cải cách nền kinh tế trong nước.

Cần một chiến lược để nâng “sức khỏe” DN

PV: Năm 2018 được coi là năm bản lề của kế hoạch 5 năm 2016 – 2020, trên cơ sở những kết quả tích cực đạt được trong năm 2018, ông đánh giá như thế nào về triển vọng kinh tế đất nước năm 2019, cũng như việc hoàn thành các mục tiêu kế hoạch 5 năm 2016 – 2020?

- Ông Trần Đình Thiên: Theo Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2019 mà Quốc hội đã thông qua, Việt Nam đặt mục tiêu năm 2019 mức tăng GDP đạt 6,6 – 6,8%, tốc độ tăng giá tiêu dùng khoảng 4%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 7 – 8%, tỷ lệ nhập siêu so với tổng kim ngạch xuất khẩu dưới 3%, tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội khoảng 33 – 34% GDP… Nhìn vào những chỉ tiêu mà Quốc hội đã đặt ra, cũng như căn cứ vào những thành tích mà Việt Nam đạt được trong năm 2018, tôi cho rằng, năm 2019, có thể kỳ vọng về một năm tiếp tục thành công của kinh tế Việt Nam, cũng như về cơ bản, có thể đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội 5 năm đã đề ra. 

Mặc dù lạc quan về nền kinh tế đất nước trong năm 2019, nhưng cần nhấn mạnh rằng, để đạt được các mục tiêu đã đặt ra cần sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị và DN. Bởi nhiều chỉ tiêu, đơn cử như mục tiêu đạt 1 triệu DN hoạt động hiệu quả vào năm 2020 sẽ là rất thách thức, nếu Chính phủ không nỗ lực gỡ bỏ rào cản cho sự gia nhập thị trường của DN, cũng như DN không có khát vọng khởi sự kinh doanh…

PV: Nhìn về giai đoạn sắp tới của nền kinh tế, theo ông, đâu là vấn đề quan trọng nhất mà chúng ta phải khắc phục ngay?

- Ông Trần Đình Thiên: Thành tựu đã đạt được là đáng mừng, nhưng không có nghĩa sẽ đảm bảo rằng Việt Nam tiếp tục thành công trong những giai đoạn tiếp theo. Có thể chỉ ra một số vấn đề đang cản trở khả năng phát triển đột phá của đất nước, cần phải khắc phục sớm trong giai đoạn tới. Đó là, cần cải cách tốt khu vực DN nhà nước, đẩy nhanh tiến độ cổ phần hóa, nâng cao chất lượng quản trị DN  nhà nước. Nếu cải cách tốt khu vực này và chuyển giao một phần đáng kể cho khu vực DN tư nhân trong nước, thì hiệu quả tăng trưởng chắc chắn còn cao hơn.

Quan trọng hơn nữa, với nền kinh tế của chúng ta hiện nay, điểm yếu đáng lo ngại nhất chính là sức khỏe của DN. Do đó, trong thời gian tới, cần có một chiến lược phát triển DN hiệu quả và phải là một chiến lược trọng tâm của phát triển kinh tế, để khu vực DN trong nước phải trở thành “đầu tàu” của nền kinh tế…

PV: Xin cảm ơn ông!

Diệu Thiện (thực hiện)
Nguồn: thoibaotaichinhvietnam.vn