Thủ tục hành chính 'hành' doanh nghiệp xây dựng

(TBTCVN) - Theo nhiều chuyên gia, sự phức tạp, rườm rà, thậm chí chồng chéo của các thủ tục hành chính (TTHC) trong lĩnh vực đầu tư xây dựng đang tạo nên gánh nặng rất lớn cho các doanh nghiệp (DN), cũng như làm mất cơ hội đầu tư, gây rủi ro cho DN.
xay
TTHC còn phức tạp, rườm rà ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động đầu tư, kinh doanh của DN
“Ma trận” thủ tục

Theo các quy định hiện hành, trình tự đầu tư xây dựng có 3 giai đoạn gồm chuẩn bị dự án, thực hiện dự án và kết thúc xây dựng đưa công trình của dự án vào khai thác sử dụng. Theo phản ánh của nhiều chuyên gia, DN trong lĩnh vực xây dựng, mọi khâu trong quá trình đầu tư xây dựng dự án bất động sản (BĐS) hiện vẫn còn khá rườm rà, đặc biệt, những TTHC ở giai đoạn đầu (khâu chuẩn bị dự án) là phức tạp, rườm rà nhất.

Bình luận về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Đực – Phó Giám đốc Công ty Địa ốc Đất Lành cho biết, hiện nay khi xin chấp thuận đầu tư dự án, ở khâu thẩm định dự án, chủ đầu tư (CĐT) phải trải qua “thiên la địa võng” thủ tục và phải làm việc với rất nhiều “cửa”. Đơn cử, để xin thẩm định 1 dự án đầu tư xây dựng tại địa phương, DN phải làm việc đồng thời với sở xây dựng, sở tài nguyên môi trường, sở quy hoạch – kiến trúc, ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh, thành phố… Như vậy, CĐT phải làm việc tổng cộng với 4, 5 cơ quan một cách độc lập mà không có một cửa thống nhất, một đầu mối giải quyết. Chính vì phải “chạy” lòng vòng qua nhiều cửa như hiện nay mà từ 1 thủ tục phải thành 5 – 6 thủ tục; thời gian thực hiện 1 thủ tục từ 15 ngày trên lý thuyết thành 5 – 6 tháng, thậm chí có thể lâu hơn. “Một dự án của DN chúng tôi chỉ xin một thủ tục là đóng bổ sung tiền sử dụng đất, đã làm việc với rất nhiều nơi (như UBND thành phố, sở tài nguyên môi trường…) mà đến 20 tháng nay vẫn chưa được các cơ quan chức năng giải quyết xong” – ông Đực nêu dẫn chứng.

Đồng quan điểm trên, ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội BĐS Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ, DN BĐS không chỉ bị TTHC “hành”, mà trong quá trình đầu tư kinh doanh còn gặp vô vàn khó khăn do sự thiếu thống nhất, thiếu đồng bộ của những quy định pháp luật chuyên ngành. Ông Châu đưa ví dụ, theo quy định tại Luật Đầu tư, đối với dự án có quỹ đất hỗn hợp (gồm đất ở, đất nông nghiệp...) phải làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất, thì sở kế hoạch và đầu tư trình UBND thành phố ban hành “Quyết định chủ trương đầu tư”. Nhưng sau khi đã có “Quyết định chủ trương đầu tư”, các dự án này đang bị ách tắc, do các sở chưa có sự phối hợp để giải quyết các TTHC tiếp theo. “Nguyên nhân sở quy hoạch - kiến trúc không nhận hồ sơ trình duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 là do “Quyết định chủ trương đầu tư” ghi tên “Nhà đầu tư”, trong khi tại Khoản 7 Điều 19 Luật Quy hoạch đô thị quy định “CĐT dự án đầu tư xây dựng tổ chức lập quy hoạch chi tiết khu vực được giao đầu tư”. Chỉ vì 1 từ khác nhau (“nhà đầu tư” và “CĐT”) quy định trong luật mà nhiều DN BĐS “khóc ròng” vì dự án ách tắc không thể triển khai được. Những bất cập như thế này cần phải nhanh chóng được khắc phục” – ông Châu nhấn mạnh.

Thời gian là tiền, là cơ hội của DN

Ông Nguyễn Văn Đực chia sẻ, cách đây khoảng 15 năm, TTHC trong lĩnh vực xây dựng khá đơn giản, nhưng càng ngày TTHC càng tăng lên, phình to ra, trong khi Chính phủ đang nỗ lực đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, đầu tư, kinh doanh của DN. “Nếu như 15 năm trước, thời gian từ khi DN nộp hồ sơ dự án đến khi được khởi công dự án trung bình chỉ mất khoảng từ 3 - 6 tháng, thì nay khoảng thời gian này đã lên đến từ 3 - 6 năm, tức tăng lên 10 - 12 lần, trong khi thời gian là tiền, là nguồn lực, thậm chí là cơ hội lớn đối với các DN xây dựng” – ông Đực nói.

Cũng theo ông Đực, việc TTHC còn phức tạp, rườm rà ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động đầu tư, kinh doanh của DN. Theo đó, một mặt nó tạo gánh nặng cho DN trong quá trình thực hiện các TTHC, từ đó làm giảm năng lực cạnh tranh của DN. Mặt khác, vì diễn biến của thị trường BĐS luôn lên xuống thất thường, do đó TTHC phức tạp, kéo dài sẽ làm mất cơ hội đầu tư, gây rủi ro cho DN. Đặc biệt, nếu TTHC càng phức tạp, DN tốn nhiều chi phí, chịu nhiều tổn thất trong khâu làm thủ tục, thì những chi phí tổn thất đó nhiều DN đã hạch toán hết vào giá bán nhà, điều này khiến người mua nhà chịu thiệt. 

Trước thực tế đó, ông Đực kiến nghị, các cơ quan chức năng nên nghiên cứu, rà soát lại các quy trình, thủ tục để xem xét cắt giảm tối đa các TTHC trong việc lập, thẩm định, phê duyệt dự án, cấp giấy phép xây dựng, tập trung một đầu mối thẩm định dự án… “Đặc biệt, Nhà nước cần xóa bỏ tư duy can thiệp quá sâu vào hoạt động của DN. Đơn cử, hiện nay, theo quy định pháp luật, các cơ quan chức năng vẫn thực hiện nhiệm vụ thẩm định thiết kế cơ sở và thiết kế kỹ thuật của dự án. Tuy nhiên, tôi cho rằng, quy định cơ quan chức năng thẩm định thiết kế cơ sở là phù hợp, chứ còn thẩm định thiết kế kỹ thuật (tức thẩm định cụ thể đến từng chi tiết như các thông số kỹ thuật, vật liệu xây dựng sử dụng…) thì không phù hợp, can thiệp quá sâu vào hoạt động của DN”.
Diệu Thiện
Nguồn: thoibaotaichinhvietnam.vn